ویتامین D

 ویتامین D و اثرات شگفت انگیز آن بر بدن

ویتامین D تقریبا ۸۰% از طریق قرار گرفتن در معرض نور خورشید و ۲۰% از طریق مواد غذایی غنی از این ویتامین تامین می شود. میزان ویتامین دی در مواد غذایی پایین است و منابع متعددی دارد. این کمبود تقریبا در همه ی کشور های دنیا شایع است و افراد زیادی به آن مبتلا هستند و در حال حاضر آزمایش خون تنها راه تشخیص کمبود این ویتامین است.

نقش ویتامین D در بدن

ویتامین D به رشد سلولی کمک می کند و در سلامت ماهیچه ها موثر است و در سیستم ایمنی نقش دارد و باعث کاهش تورم می شود که منجر به بیماری هایی نظیر روماتیسم و ورم مفاصل و سرطان می شود. همچنین ویتامین دی با تنظیم فشار خون باعث حفظ سلامت قلب و عروق می شود و سطح کلسیم و فسفر را در خون در محدوده طبیعی نگه می دارد.

علل کمبود ویتامین D در بدن

عوامل بسیاری می تواند بر جذب ویتامین دی اثر گذارد مثلا عدم سلامت معده می تواند در میزان جذب ویتامین دی مواد غذایی اختلال ایجاد کند

برخی بیماری های گوارشی موجب اختلال در جذب ویتامین های محلول در چربی می شود این امر موجب عوارض روده ای همچون کرون، سلیاک و حساسیت به کلوتن غیر سلیاک و بیماری التهابی روده ای می شود.

ویتامین دی کافی منجر به عملکرد بهتر سیستم ایمنی بدن می شود.

افرادی که سن بالاتر از ۵۰ دارند با افزایش سن، جذب ویتامین دی پوستی از طریق آفتاب کمتر می شود به علت اینکه کلیه ها کمتر قادر به تبدیل ویتامین دی به شکل فعال خود هستند.

در افرادی که پوست تیره دارند جذب ویتامین دی از طریق نور خورشید کمتر است و کمبود ویتامین دی در این افراد منجر به اختلالات متابولیسم استخوانی، بیماری های قلبی و عروقی و دیابت و حتی سرطان می شود.

مبتلایان به بیماری های سوء جذب یا کسانی که که از داروهایی مانند ضدتشنج ها استفاده می کنند نیاز بیشتری به ویتامین دی دارند که باید توسط پزشک تجویز شود.

یکی دیگر از علل کمبود ویتامین دی، بیماری های اکتسابی یا فامیلی هستتند که فقط آنزیم های کبدی یا کلیوی مسئول فعال کردن ویتامین دی را تحت تاثیر قرار می دهند.

قرص ویتامین D

علائم و عوارض کمبود ویتامین D

یکی از علائم اولیه کمبود ویتامین دی، تعریق سر می باشد مثلا تعریق بیش از حد سر نوزادان تازه متولد شده می تواند به دلیل کمبود ویتامین دی می باشد.

یکی از مهمترین نشانه های کمبود این ویتامین در سیستم اسکلتی بدن می باشد که به شکل ضعف های استخوانی ایجاد می شود در واقع کمبود ویتامین دی باعث افزایش خطر شکستگی استخوان می شود.

بیشترین عوارض کمبود ویتامین دی، کاهش کلسیم و فسفر خون می باشد که منجر به نرمی استخوان در اطفال(ریکتز) و در بزرگسالان(استئومالاسی) می شود.

ریزش مو هم می تواند یکی از نشانه های کمبود این ویتامین باشد.

کلسیم به طور مستقیم و ویتامین دی به طور غیر مستقیم در تقویت استخوان نقش دارند.

پژوهشگران دریافتند که بین دردهای مزمن و کمبود ویتامین دی ارتباط وجود دارد.

مطالعات جدید نشان دهنده ارتباط بین کمبود این ویتامین و افسردگی نیز می باشد.

طبق مطالعات اخیر، سطح پایین ویتامین دی به کیفیت بیشتر خواب در روز مرتبط است.

قرار گرفتن در معرض نور خورشید برای اطفال یا بالغین به علت افزایش خطر سرطان پوست توصیه نمی شود.

مصرف بیش از حد ویتامین دی نیز خطرناک می باشد زیرا این ویتامین در بافت های چربی ذخیره شده و مقدار اضافه بر نیاز بدن تا مدت زیادی در بدن باقی می ماند و منجر به افزایش میزان کلسیم خون و عوارض ناشی از آن، مانند سنگ کلیه می شود.

رابطه ی بین کمبود ویتامین D با چاقی

در دهه های اخیر، شیوع چاقی به شدت در جهان افزایش پیدا کرده است که یکی از مشکلات اصلی جهان شناخته شده است. چاقی یک بیماری متابولیکی مزمن می باشد که در نتیجه ی عدم تعادل مصرف انرژی و سوخت و ساز بدن ایجاد می شود. علاوه بر این ژنتیک، عوامل محیطی و رفتارهای غذایی، نقش مهمی در افزایش وزن دارند.

مطالعات اخیر نشان می دهد که کمبود ویتامین دی ممکن است یک عامل خطر برای چاقی باشد اما تحقیقات بر روی این موضوع همچنان ادامه دارد. چاقی با ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی، فشار خون، دیابت و سرطان های مختلف مرتبط است که منجر به مرگ و میر می شوند.

مطالعات انجام شده نشان می دهد که سطح ویتامین دی با چاقی مرتبط است. ویتامین دی، مولکول محلول در چربی است که از طریق قرار گرفتن در معرض نور خورشید و مصرف غذاهایی که به طور طبیعی حاوی این مواد مغذی است، بدست می آید. به علاوه؛ ویتامین دی در سلامت بافت استخوانی موثر است.

کمبود ویتامین دی و نارسایی آن، در جهان شیوع بالایی دارد که یک هشدار برای سلامتی عمومی در جهان است. مطالعات متعدد نشان داده است که کمبود ویتامین دی در میان کودکان فراگیر است که در صورت تداوم آن با افزایش سن با چاقی همراه است. کاهش سطح ویتامین دی، ریسک چاقی را در زنان افزایش می دهد .

چاقی ناشی از اثر ترکیبی بسیاری از عوامل است. اگرچه رژیم، ژن یا سبک زندگی، نقش مهمی در پیشرفت چاقی دارند، نقش ویتامین دی را نمی تواند نادیده گرفت.

این موضوع بحث برانگیز است که آیا کمبود ویتامین دی یک عامل مستعد ابتلا به چاقی است؟ بررسی آماری یافته های موجود، نتایج قطعی در مورد ارتباط “کمبود ویتامین دی با تغییرات در BMI را نشان نمی دهد.

نتایج حاصل از بررسی های آماری نشان می دهد که چاقی شیوع بیشتری نسبت به کمبود ویتامین دی دارد . اما مکانیسم هایی که وزن اضافی بدن و ویتامین دی را به هم مرتبط می کند به طور کامل روشن نیست.

از سوی دیگر، با توجه به بررسی های آماری کمبود ویتامین دی با افزایش سطح هورمون پاراتیروئید و کلسیم در ارتباط است که باعث افزایش تولید سلولهای چربی و در نتیحه چاقی بیشتر (چربی اضافه) می شود.

از سوی دیگر، لپتین در ایجاد و افزایش چاقی نقش مهمی دارد و ویتامین دی می تواند مانع سنتز لپتین شود. بنابراین، کمبود ویتامین دی موجب افزایش اشتها و در نهایت موجب چاقی می شود.

به علاوه؛ فعالیت در فضای باز، مصرف غذا و ورزش های مختلف می تواند بر سطح ویتامین دی موثر باشد. مطالعات ما نشان داد که در حال حاضر، صرف نظر از مناطق، شواهد ثابتی از ارتباط بین کمبود ویتامین دی و خطر بالای بروز چاقی وجود دارد. این نتایج نشان می دهد که افراد چاق باید از نظر کمبود ویتامین دی بررسی شوند.

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *