رژیم دیابتی

بهترین رژیم دیابت

بهترین رژیم دیابت و درمان چاقی چیست؟

دیابت، بیماری قند، مرض قند و یا دیابت شیرین یک اختلال مزمن متابولیک و اختلال در سوخت و ساز گلوکز در بدن است  که سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل قندها کاهش می یابد. از این رو قند خون در دیابت افزایش می یابد. در تعریف سازمان بهداشت جهانی، دیابت یک بیماری است که در آن بدن یا دچار کمبود انسولین است یا انسولین تولیدی را به درستی مصرف نمی کند. عوامل به وجود آورنده دیابت هنوز هم ناشناخته است؛ البته عوامل ژنتیکی، چاقی و کم تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد به دیابت دارند. طبق نظر سازمان جهانی دیابت، اندازه گیری قند خون جهت غربالگری توصیه می شود.

دیابت درحال حاضر یکی از مهم ترین بیماری های مزمن غیرواگیر و چالش پزشکی بزرگی در سراسر دنیا می باشد و بنابراین به مشکل بهداشتی بزرگی مبدل شده است. تعداد بزرگسالان مبتلا به دیابت در دنیا از 108 میلیون درسال 1980 به 422 میلیون درسال 2014 افزایش یافته است. بالاترین شیوع دیابت در قاره آسیا مربوط به کشور چین است. درایران شیوع دیابت 14 درصد تخمین زده می شود. چاقی شکمی مشارکت اصلی با سندرم متابولیک و مقاومت به انسولین و دیابت نوع 2 دارد. حساسیت پایین انسولین به خصوص در بافت چربی احشایی منتهی به افزایش جریان اسیدهای چرب آزاد و مهار عملکرد انسولین می گردد. مقاومت به انسولین در ارتباط با گسترش دیابت شیرین می باشد.

رژیم دیابتی

 

 

از طرفی بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع 2 چاق می باشند و چاقی خود به تنهایی می تواند مستقیما در ایجاد مقاومت به انسولین نقش داشته باشد. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در سراسر دنیا بیش از 9/1 میلیارد نفر دچار اضافه وزن بوده و 600 میلیون نفر چاق می باشند این موضوع علاوه براینکه به عنوان نگرانی اصلی در کشورهای توسعه یافته می باشد. ولی از طرف دیگر اضافه وزن و چاقی در کشور های مختلف به خصوص درمناطق روستایی نیز درحال افزایش می باشد. موارد متعدد برای درمان چاقی از جمله کنترل رژیمی، ورزش تغییر شیوه زندگی درصورت لزوم داروهای کاهش وزن و روش های جراحی وجود دارد. ایده آل ترین درمان برای چاقی باید بر اساس رژیم غذایی مناسب و تغییرات شیوه زندگی به همراه ورزش با شدت متوسط باشد.

 

شیوع چاقی درایران به خصوص درسنین 30 تا 40 سال و 20 تا 30 سال به سرعت درحال افزایش است. نرخ چاقی و اضافه وزن در دنیا در جمعیت بزرگسالان بین 15 تا 60 درصد می باشد که در زنان بیشتر از مردان است. شیوع اضافه وزن در ایران در مردان 42.8 درصد و در زنان 57 درصد می باشد که این تعداد 11 درصد مردان و 25 درصد زنان دچار چاقی بوده اند.

اصول و اهداف تغذيه درماني در ديابت

  • کوتاه مدت شامل درمان فوری به منظور تخفیف علائمی نظیر پرنوشی، پر ادراری، یا عفونت حاد است.
  • میان مدت برای بازگرداندن بیمار به حالت فیزیولوژیک و زندگی اجتماعی طبیعی تاحد امکان.
  • طولانی مدت برای پیشگیری یا به تعویق انداختن پیشرفت عوارض دیابت.
  • رژيم غذايي براي يك فرد ديابتي بايد بر اساس کنترل وزن، سن، تغذیه سالم، خودپایی گلوکز خون توسط بیمار (SMBG)، شدت نارسايي هاي متابوليكي، سطح فعاليت فيزيكي، فاكتورهاي اجتماعي، اقتصادي، تحصيلي و وجود هر گونه مسائل ديگر از جمله هيپرليپيدمي، افزايش فشار خون و يا بيماريهاي كليوي تنظيم می شود.

رژیم دیابتی

به طور كلي پيروي از دستورات غذايي در ديابت براي رسيدن به اهداف زير است:

  • وصول به بهترين نتيجه متابوليكي وحفظ آن شامل:
  • قند طبيعي يا نزديك به آن، جهت كاهش عوارض ديابت.
  • تنظيم پروفايل ليپيد و ليپوپروتئين، جهت كاهش خطر بيماريهاي ماكروواسكولار.
  • تنظيم سطح فشار خون، جهت كاهش بيماريهاي عروق.
  • پيشگيري ودرمان عوارض مزمن ديابت، اصلاح دريافت غذا و شيوه زندگي جهت، پيشگيري و درمان چاقي، ديس ليپيدمي ، بيماريهاي قلب وعروق، هيپر تانسيون و نفروپاتي.
  • ارتقاء سلامتي از طريق انتخاب غذاي سالم و افزايش فعاليت.
  • تامين علائق فردي و ويژگي هاي فرهنگي.

اهداف تغذيه درماني در شرايط خاص

  • تامين رشد وتكامل مناسب كودكان ونوجوانان مبتلا به ديابت نوع 1.
  • تغيير در شيوه خوردن و فعاليت افراد مبتلا به ديابت نوع 2 به منظور كاهش مقاومت انسوليني و بهبود وضعيت متابوليكي.
  • فراهم سازي انرژي و مواد مغذي براي زنان باردار و شيرده به منظور حصول بهترين نتيجه.
  • تامين نيازهاي تغذيه اي و رواني افراد سالمند.
  • آموزش افرادي كه انسولين تراپي مي كنند به منظور درمان و پيشگيري ازهيپوگليسمي، بيماريهاي حاد و مشكلات مربوط به قند خون در طي ورزش.
  • كمك به افراد در معرض خطر ديابت جهت كاهش خطر، با افزايش فعاليت فيزيكي و كاهش وزن يا حداقل جلوگيري از افزايش وزن.

رژیم دیابت

توصیه های بیماران دیابتی

  • غذا را در فواصل منظم و در ساعات مشخص میل نمایید.
  • از حذف وعده های غذایی جدا خودداری کنید.
  • روزانه نیم ساعت ورزش سبک و پیاده روی در هوای سالم داشته باشید.
  • از عصبانیت، نگرانی و قرار گرفتن در موقعیت های پرتنش خودداری کنید.
  • در زمان کاهش قند خون که با علائم تشنج، عرق سرد، لرزش، تاری دید، ضعف و بی حالی و تپش قلب همراه است، از شربت قند یا نصف لیوان آب پرتغال استفاده نمایید.
  • از مصرف قند های ساده مثل قند، شکر، شکلات، نوشابه های صنعتی، بستنی، دسرهای شیرین، ژله، کمپوت، عسل، مربا، شیرینی ها، کیک ها و آب نبات خودداری کنید.
  • خرما، توت، کشمش، میوه های شیرین نیز باید مطابق با مقدار تجویز شده از سوی رژیم شناس یا متخصص تغذیه مصرف شود.
  • از نان های سنتی و سبوس دار به جای نان های سفید استفاده نمایید.
  • روزانه میوه و سبزی تازه به مقدار کافی استفاده شود. بهتر است سبزی ها به صورت تازه و کمتر سرخ شده میل شوند.
  • به هنگام طبخ غذاها از روغن مایع استفاده شود.
  • از مصرف غذاهای پرچرب، سرخ شده، امعا و احشا، غذاهای آماده و کنسرو شده در حد امکان خودداری شود.
  • کره، مارگارین، پنیر خامه ای، سس مایونز، خامه، سوسیس، کالباس، ژامبون، کوکتل و پیتزا از رژیم غذایی حذف شود.
  • از مصرف نمک اضافی در خوراک ها و استفاده از نمکدان سر سفره پرهیز کنید.
  • در طول هفته حداقل دوبار از حبوبات پخته استفاده نمایید.
  • از صرف تنقلات و هر گونه ماده ی غذایی به هنگام تماشای تلویزیون پرهیز کنید.
  • از صرف غذا در شرایط استرس (فشار روحی) و هیجان پرهیز کنید. غذا را با عجله و همراه با افکار پریشان میل نکنید.
  • از مصرف آبمیوه های آماده و نوشابه های گازدار بپرهیزید.
  • مصرف میوه های شیرین مانند انگور، خربزه، گیلاس و … را محدود کنید.
  • سالاد با آبلیمو (آبغوره، سرکه، آب نارنج) و سبزی خوردن همراه با وعده های غذایی استفاده نمایید.
  • بیماران دیابتی باید چربی خون، فشارخون و عملکرد قلب را مرتب چک کنند و مراقب زخم های اندام ها باشند.
  • مصرف پروتئین باید کافی باشد تا از بروز ناراحتی های عصبی جلوگیری کند مثل گوشت مرغ، خصوصا ماهی، گوساله، گوسفندی کم چرب، حبوبات، سویا، شیرکم چرب و فراورده های آن خصوصا ماست کم چربی.رژیم دیابت

نکات مهم برای ديابتي ها

  • استفاده از غذاهای متنوع و از تمام گروه های مواد غذایی.
  • در هر وعده غذایی حداقل از هر 3 گروه غذایی مختلف استفاده کنید.
  • در روز 3 وعده اصلی و 3 میان وعده داشته باشید.
  • غذا خوردن منظم در تنظیم میزان قند خون اثر زیادی دارد.
  • روغن مصرفی ترجیحا زیتون و کنجد باشد.
  • مصرف هفتگی تخم مرغ را محدود کنید (حداکثر هفته ای 3 بار).
  • روزانه 8 – 6 لیوان مایعات بدون شیرینی بخورید.
  • سعی کنید وزن مطلوب خود را حفظ نمایید.
  • مغزهای گردو، بادام و … در گروه چربی ها قرار می گیرند و هر واحد آن ها برابر 2 قاشق غذا خوری است.
  • سوربيتول، مانيتول، گزيلول و فروكتوز پاسخ گليسمي كمتري نسبت به سوكروز دارند.
  •  مصرف ساخارين به دليل عبور از جفت، براي زنان باردار مناسب نيست.
  • مصرف ديگر شيرين كننده ها در حد توصيه شده مجاز است.
  • كاهش وزن به ميزان %10-5 منجر به بهبود قابل توجهي در كنترل قند خون بیماران ديابت نوع دوم مي شود.
  • تأكيد بر رژيم غذايي بدون توجه به الگوي فعاليت و شيوه زندگي بيمار تأثير بارزی در بلند مدت نخواهد داشت.رژیم دیابت

مکمل ها

  • بیماران دیابتی مبتلا به پای دیابتی و یا زخمهای دیر ترمیم یابنده، به مصرف مکمل های روی به میزان mg 70، سه بار در روز به مدت 3 ماه توصیه شده اند.
  • در نوروپاتی دیابتی، مصرف ویتامین B1 و B6 به مدت 2 ماه توصیه شده است.
  • طبق بررسی های انجام شده، افرادی که جهت کنترل قند خود به طور مداوم متفورمین مصرف می کنند، به مرور زمان با علائمی چون خستگی، کاهش توان بدنی و کم خونی مراجعه کرده که این علائم طبعا کنترل دیابت را در این افراد با مشکلات بیشتری همراه خواهد کرد.
  • در مطالعات مشاهده شده است که بیمارانی که به صورت درازمدت متفورمین مصرف می کنند، در معرض خطر کمبود ویتامین B12 هستند؛ که ممکن است با گذشت زمان این کمبود شدیدتر هم بشود.
  • به همین دلیل محققین توصیه می کنند که در طول درمان درازمدت با متفورمین وضعیت ویتامین B12 تحت نظر باشد تا بتوان از کمبود و عوارض آن پیشگیری کرد.رژیم دیابت

نوروبیون (Neurobion)

نوروبیون ترکیبی از سه ویتامین گروه ب، شامل ب 1، ب 6 و ب 12 است که هر یک در فرایند حمایت، ترمیم و بازسازی اعصاب نقش مهمی ایفا می کنند و از این رو می تواند در کاهش سریع تر دردها –ویژه دردهای کمر، بهبود سرعت انتقال عصبی، تسریع بازسازی اعصاب آسیب دیده، درمان حمایتی بیماران مبتلا به انواع پلی نوروپاتی ها مثل افراد دیابتی، افراد الکلی و در موارد تغییرات تحلیل برنده در ستون فقرات، اثرات سودمندی داشته باشد.

  • دوز پیشنهادی:

در موارد استفاده به عنوان مکمّل تقویتی، هفته ای 1 آمپول الی 2 تزریق عمیق عضلانی.

تداخلات

  • مشروبات الکلی سبب افزایش یا طولانی شدن اثر انسولین و یا عوامل خوراکی دیابت (قرص) می شوند؛ درنتیجه منجر به هیپوگلیسمی یا قند خون پایین می شوند. عمل کاهش قند خون میتواند بین 8 تا 12 ساعت طول بکشد.
  • مصرف داروهای ضد دیابت با زنجیل سبب کاهش قندخون و ایجاد هیپوگلیسمی می شود.

شاخص گلیسمی

  • شاخص گلیسمی برای مقایسه اثرات فیزیولوژیك کربوهیدرات ها بر قند خون تنظیم و تعیین گردیده است.
  • ترکیب کردن غذاهای نشاسته ای با غذاهای حاوی پروتئین و چربی موجب کاهش سرعت جذب آنها و کم کردن شاخص گلیسمیک می گردد.
  • خوردن غذاهای خام در مقایسه با غذاهای خرد شده، پوره و یا پخته موجب پاسخ گلیسمیک کمتری می شود.
  • خوردن میوه کامل به جای آب میوه موجب کاهش پاسخ گلیسمیک می شود.رژیم دیابت

گاهی مکمل های رژیمی به منظور تسهیل و تسریع اثر رژیم های کاهش وزن نیز تجویز می شود. مصرف مکمل های رژیمی در سال های اخیر به شدت افزایش یافته است. استفاده از این مکمل های رژیمی مکانیسم های متفاوتی دارند؛ مانند تاثیر بر متابولیسم کربوهیدرات افزایش سیری افزایش اکسیداسیون چربی، کاهش سنتز چربی، مهار جذب چربی رژیمی و افزایش مصرف انرژی اما به آنچه که باید توجه داشت این است که ایمنی و کیفیت مطلوب این مکمل ها اهمیت زیادی دارد استفاده ازاین مکمل ها در دیابت و کاهش وزن درافراد چاق باید با احتیاط باشد و افراد مصرف کننده باید به دقت مورد پایش قرار گیرند.

توصیه می شود در صورت ابتلا به دیابت به منظور کنترل و درمان آن، تحت نظر متخصص تغذیه باشید تا رژیمی متناسب با شرایط بدنی خود دریافت کنید.

یک نمونه رژیم دیابتی نوع 1 برای فرد 40ساله با قد 179 ، وزن 97 و دوز انسولین مشخص :

 

لاغری و زیبایی ایده آل

نمونه رژیم دیابتی (با انسولین)

v      تزریق انسولین ساعت 7.5 صبح

·         2 واحد گروه نان و غلات

·         نصف قوطی کبریت پنیر

·         1 لیوان شیر کم چرب

·         1 استکان چای + 1 حبه قند

صبحانه

8 صبح

 

 

·         2 واحد گروه میوه

 

میان وعده

10 صبح

·         2.5 واحد گروه  نان و غلات

·          2 واحد گروه گوشت

·         گروه سبزی آزاد

·         4/3 لیوان ماست کم چرب

نهار

1 ظهر

·         2 واحد گروه میوه

·         1 استکان چای + 1 حبه قند

 

میان وعده

4-3.5 ظهر

v      تزریق انسولین ساعت 7.5 عصر

·         2.5 واحد گروه نان و غلات

·         2 واحد گروه گوشت

·         گروه سبزی آزاد

·         4/3 لیوان ماست کم چرب

شام

8 شب

·         1 واحد گروه میوه

·         1 استکان چای + 1 حبه قند

·         1 واحد گروه نان و غلات (قبل خواب)

 

بعد شام

10 شب

 

 

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *